Tematik Alanlar
SKD Türkiye Sürdürülebilirlik Dönüşüm Ödülleri COP31 kapsamında duyurulan küresel eylem gündemi ile uyumlu olarak yapılandırılmıştır. Enerji, sanayi ve ulaşım sistemlerinden tarım ve gıda sistemlerine, doğa ve biyoçeşitliliğin korunmasından şehirlerin ve altyapının iklim dayanıklılığına kadar uzanan bu altı eylem, küresel iklim ajandasının temel dönüşüm alanlarını etmektedir.
Bu çerçeve doğrultusunda düzenlenecek yarışma, iş dünyasının iklim dönüşümüne katkı sağlayan yenilikçi uygulamalarını görünür kılmayı ve COP31 sürecine somut iyi uygulama örnekleri sunmayı amaçlamaktadır.
1. Düşük karbonlu dönü şüm, enerji ve kaynak verimliliği, temiz ulaşım çözümleri
(Transitioning Energy, Industry and Transport)
Enerji, sanayi ve ulaşım sektörleri; küresel sera gazı emisyonlarının büyük bölümünden sorumludur. Bu alanlarda gerçekleşecek dönüşüm, iklim hedeflerine ulaşmak ve düşük karbonlu ekonomiye geçişi hızlandırmak açısından kritik öneme sahiptir.
Bu kategori; enerji, sanayi ve ulaşım sektörlerinde sera gazı emisyonlarını (Kapsam 1–2–3) azaltan, iklim geçiş ve fiziksel risklerini azaltmaya katkı sağlayan, enerji ve kaynak verimliliğini artıran ve yenilenebilir enerji veya düşük karbonlu teknolojilerin kullanımını yaygınlaştıran uygulamaları kapsamaktadır. Değer zinciri ve sektörler arası sistemsel dönüşüm yaratma potansiyeli olan çözümler özellikle teşvik edilmektedir.
Başvurular aşağıdaki gibi uygulamaları içerebilir:
-
Yenilenebilir enerji kullanımı ve enerji dönüşümü projeleri
-
Kaynak ve enerji verimliliği uygulamaları
-
Düşük karbonlu üretim teknolojileri
-
Elektrikli ulaşım ve temiz mobilite çözümleri
-
Lojistik ve tedarik zincirinde karbon azaltımı sağlayan projeler
2. Doğa pozitif yaklaşımlar, biyoçeşitliliğin ve ekosistemlerin korunması (Stewarding Forests, Oceans and Biodiversity)
Doğal ekosistemlerin korunması ve restorasyonu, iklim değişikliğiyle mücadele ve sürdürülebilir kalkınmanın temel unsurlarından biridir. Ormanlar, okyanuslar ve diğer doğal sistemler hem karbon yutakları hem de yaşam destek sistemleri olarak kritik rol oynamaktadır.
Bu kategori; biyoçeşitlilik kaybını önleyen, azaltan veya tersine çevirmeye katkı sağlayan, ekosistem bütünlüğünü ve bağlantısallığını gözeten uygulamaları kapsamaktadır. Proje süresi sonrasında da etkiyi sürdürebilecek yönetişim veya finansman mekanizmalarına sahip çözümler özellikle önemlidir. Ayrıca kıyı ve deniz ekosistemlerinin iklim dirençlerini artıran, mavi karbon ve okyanus temelli çözümleri içeren projeler de bu kategori kapsamında değerlendirilmektedir.
Başvurular aşağıdaki gibi uygulamaları içerebilir:
-
Ekosistem restorasyonu ve doğa koruma projeleri
-
Biyoçeşitlilik yönetimi ve doğa stratejileri
-
Doğa temelli çözümler
-
Sürdürülebilir arazi veya deniz kaynakları yönetimi
-
Tedarik zincirinde doğa ve biyoçeşitlilik risklerinin yönetimi
3. Sürdürülebilir tarım, gıda kaybı ve israfının azaltılması, sektörel döngüsel ekonomi yaklaşımları (Transforming Agriculture and Food Systems)
Tarım ve gıda sistemleri hem iklim değişikliğinden ve fiziksel risklerden en çok etkilenen alanlardan biri hem de sürdürülebilir kalkınma açısından kritik bir dönüşüm alanıdır. Daha dayanıklı ve sürdürülebilir gıda sistemleri oluşturmak küresel öncelikler arasında yer almaktadır.
Bu kategori; toprak, su, iklim uyumu ve biyoçeşitliliği gözeten sürdürülebilir tarım uygulamalarını, gıda kaybı ve israfının azaltılmasını, tarımda döngüsel ekonomi yaklaşımlarını ve gıda sistemlerinin daha sürdürülebilir hale getirilmesini destekleyen projeleri kapsamaktadır. Çiftçi refahını ve kırsal kalkınmayı güçlendiren uygulamalar da bu kapsamda değerlendirilmektedir.
Başvurular aşağıdaki gibi uygulamaları içerebilir:
-
Sürdürülebilir veya rejeneratif tarım uygulamaları
-
Tarımda su ve kaynak verimliliğini artıran çözümler
-
Gıda kaybı ve gıda israfını azaltan projeler
-
Döngüsel gıda sistemleri ve yan ürünlerin değerlendirilmesi
-
Tedarik zincirinde sürdürülebilir üretim ve izlenebilirlik uygulamaları
4. İklim dayanıklılığı, doğa temelli çözümler ve altyapı entegrasyonu (Building Resilience for Cities, Infrastructure and Water)
Şehirler ve altyapı sistemleri iklim değişikliğinin etkilerine en doğrudan maruz kalan alanlar arasında yer aldığından, iklim risklerine karşı daha dayanıklı hale getirilmesi sürdürülebilir kalkınma için kritik önemdedir.
Bu kategori; sel, kuraklık, su stresi ve aşırı hava olayları gibi iklim risklerine karşı dayanıklılığı artıran, doğa temelli çözümleri entegre eden ve sürdürülebilir kentsel planlama ile uyumlu uygulamaları kapsamaktadır. Su yönetimi, sıfır atık yaklaşımı ve fiziksel iklim risklerini azaltmaya yönelik çözümler bu başlık altında değerlendirilmektedir.
Başvurular aşağıdaki gibi uygulamaları içerebilir:
-
Su verimliliği ve sürdürülebilir su yönetimi projeleri
-
İklim adaptasyonu ve risk yönetimi uygulamaları
-
Atık oluşumunu azaltan ve sıfır atık hedeflerini destekleyen kentsel uygulamalar
-
Dayanıklı altyapı çözümleri
-
Doğa temelli kentsel çözümler
-
Şehirlerde iklim dayanıklılığını artıran projeler
5. Adil dönüşüm, kapsayıcılık ve sosyal fayda (Fostering Human and Social Development)
Sürdürülebilirlik ve iklim dönüşümünün başarılı olabilmesi için bu dönüşümün adil, kapsayıcı ve insan odaklı olması gerekmektedir. Sosyal kalkınma ve toplumsal refahın güçlendirilmesi sürdürülebilir dönüşümün temel unsurlarından biridir.
Bu kategori; adil dönüşüm yaklaşımını destekleyen, gelir ve istihdam yaratılmasına katkı sağlayan, sağlık, eğitim ve refah göstergelerinde iyileşme sağlayan ve özellikle kadınlar, gençler veya kırılgan gruplar için somut ve ölçülebilir fayda üreten projeleri kapsamaktadır.
Başvurular aşağıdaki gibi uygulamaları içerebilir:
-
Adil dönüşüm ve çalışan dönüşümü programları
-
Sürdürülebilirlik odaklı eğitim ve kapasite geliştirme projeleri
-
Toplumsal fayda ve sosyal etki programları
-
Yerel topluluklarla geliştirilen sürdürülebilirlik projeleri
-
Kapsayıcılığı ve eşitliği destekleyen uygulamalar
6. Finansman, teknoloji ve dönüşümü hızlandıran çözümler (Unleashing Enablers and Accelerators)
Sürdürülebilir dönüşüm yalnızca sektörel uygulamalarla değil, bu dönüşümü mümkün kılan finansman, teknoloji, veri ve inovasyon mekanizmalarıyla hız kazanır. Bu nedenle dönüşümü hızlandıran çözümler sürdürülebilir kalkınma gündeminde kritik bir rol oynamaktadır.
Bu kategori; yenilikçi ve sürdürülebilir finansman mekanizmaları, dönüşümü hızlandıran teknoloji ve dijital çözümler, Ar-Ge ve inovasyon yatırımları ile farklı kurumlar ve sektörler için çoğaltıcı ve hızlandırıcı etki yaratan uygulamaları kapsamaktadır.
Başvurular aşağıdaki gibi uygulamaları içerebilir:
-
Sürdürülebilir finansman ve yatırım modelleri
-
Dijital çözümler, veri ve yapay zekâ uygulamaları
-
İklim teknolojileri ve inovasyon projeleri
-
Kurumlar arası iş birlikleri ve ekosistem çözümleri
-
Sürdürülebilirlik dönüşümünü hızlandıran platformlar veya araçlar